આકડો
પુષ્પ વસે મુજ વ્રુક્ષ, કુ-વાટે પણ હું છાજું,
વસું સર્વ સ્થળ વિષે, બાગમાં પણ ન બિરાજું;
પુષ્પ ચડે મુજ દેવ, હનુમંત-શિષ વિરાજે,
વ્રુક્ષ વિષે છે દૂધ, ક્ષુધા કોની નવ ભાંજે;
ત્રણ અક્ષ્રરનો નર જાણશો, રોગ પત્રથી જાય છે;
વાટે ઘાટે ને દશ દિશે, મુજ જાતિ બહુ થાય છે.
ઉત્તર - આકડો
(હનુમંત - હનુમાન, ક્ષુધા - ભૂખ , ભાંજે - ભાંગે, પત્ર - પાંદડા)
Filed under: ઉખાણાં | Tags: ટાઢ, ટાઢું ટ્બૂકલું, ઠંડી, cold, freezing, shivering, Winter
કોઇ કહે તાવ, તેથી જો ધ્રૂજે તનડું,
શકે વળગી કો ભૂત, તેથી જો ભમતું મનડું;
થયો કંપવા કહે, ડિલ તેથી થરથરતું,
બત્રીસી કડ્કડે, શિર પણ સ્થિર ન ઠરતું;
કો કો તો જાદુગર કહે, ફક ફક વરાળ મુખ ધસે;
એ રોગ જાય પણ પલક્માં, કહો એ કૌતક શું હશે?
ઉત્તર - ટાઢ
Winter by Jean- Antoine Houdon
Filed under: ઉખાણાં | Tags: અષાઢ, આસો, ઉનાળો, ચોમાસું, વરસાદ, વર્ષાઋતુ, શ્રાવણ ભાદરવો, gujarati calender, Monsoon, rain, Water
ઝંખું હું નિશદિન, મિત્ર તુજ મળવા માટે,
સુકાયું મુજ શરીર, તુજ વિયોગ ઉચાટે;
દિન ગણંતાં માસ, વીત્યા પણ તું નહિ આવ્યો,
મુજ જાતિમાં તેં જ, અતિશય શોક કરાવ્યો;
વળી ઝાડ પાન સૌ વનસ્પતિ, તુજ વિયોગે બહુ બળે;
તું આવ પ્રેમી ઉતાવળો, તો હૈયે મુજ ટાઢક વળે.
ઉત્તર - વરસાદ
ઢમઢોલ માંહે પોલ, ઉપર છત્તરછાયા;
મારો ઉખાણો કહે તેને આપું સોનાના પાયા.
ઉત્તર – ટાંકું
જુના જમાનામાં અડાલજની વાવ જેવા પાણીનાં ટાંકા રહેતા જેના પર છત્રીઓ બાંધવામાં આવતી અને ક્યારેક એ ઓટલા બેઠ્કો રહેતી તો ક્યારેક પંખીઓને ચણ નાંખવાના ચબુતરામાં ફેરવી નંખાતી.
Filed under: ઉખાણાં | Tags: ઉખાણાં, ગુજરાત, ગુજરાતી, ચોખંડી નગરી ચાર દરવાજા, ચોપાટ, Gujarat, gujarati, mahjong, Puzzle
- ચોપાટ
ચોખંડી નગરી ચાર દરવાજા,
સોળ રાજા ને સાત સિપાઈ;
તેનો જવાબ, કહો તમે મહારાજા.
ઉત્તર – બાજી, સોગઠાં અને કોડીઓ.
Filed under: ઉખાણાં
હીરાજડિત દાબડી
આટ્લી દાબડી, હીરે જડી,
દિવસે ખોવાઈ ને રાતે જડી.
ઉત્તરઃ તારા મઢેલું આકાશ
Filed under: ઉખાણાં
આમ જાઉં, તેમ જાઉં, જ્યાં જાઓ ત્યાં સાથે થાઉં.
નાનો થાઉં, મોટો થાઉં, ઉંઘી જાઓ તો સંતાઈ જાઉં.
ઉત્તરઃ
પડ્છાયો
