આકડો

પુષ્પ વસે મુજ વ્રુક્ષ, કુ-વાટે પણ હું છાજું,

વસું સર્વ સ્થળ વિષે, બાગમાં પણ ન બિરાજું;

પુષ્પ ચડે મુજ દેવ, હનુમંત-શિષ વિરાજે,

વ્રુક્ષ વિષે છે દૂધ, ક્ષુધા કોની નવ ભાંજે;

ત્રણ અક્ષ્રરનો નર જાણશો, રોગ પત્રથી જાય છે;

વાટે ઘાટે ને દશ દિશે, મુજ જાતિ બહુ થાય છે.

ઉત્તર - આકડો

(હનુમંત - હનુમાન, ક્ષુધા - ભૂખ , ભાંજે - ભાંગે, પત્ર - પાંદડા)

કોઇ કહે તાવ, તેથી જો ધ્રૂજે તનડું,

શકે વળગી કો ભૂત, તેથી જો ભમતું મનડું;

થયો કંપવા કહે, ડિલ તેથી થરથરતું,

બત્રીસી કડ્કડે, શિર પણ સ્થિર ન ઠરતું;

કો કો તો જાદુગર કહે, ફક ફક વરાળ મુખ ધસે;

એ રોગ જાય પણ પલક્માં, કહો એ કૌતક શું હશે?

ઉત્તર -  ટાઢ

Winter by Jean- Antoine Houdon

ઝંખું હું નિશદિન, મિત્ર તુજ મળવા માટે,

સુકાયું મુજ શરીર, તુજ વિયોગ ઉચાટે;

દિન ગણંતાં માસ, વીત્યા પણ તું નહિ આવ્યો,

મુજ જાતિમાં તેં જ, અતિશય શોક કરાવ્યો;

વળી ઝાડ પાન સૌ વનસ્પતિ, તુજ વિયોગે બહુ બળે;

તું આવ પ્રેમી ઉતાવળો, તો હૈયે મુજ ટાઢક વળે.

ઉત્તર - વરસાદ

મારો ઉખાણો કહે તેને આપું સોનાના પાયા.

ઉત્તર – ટાંકું

જુના જમાનામાં અડાલજની વાવ જેવા પાણીનાં ટાંકા રહેતા જેના પર છત્રીઓ બાંધવામાં આવતી અને ક્યારેક એ ઓટલા બેઠ્કો રહેતી તો ક્યારેક પંખીઓને ચણ નાંખવાના ચબુતરામાં ફેરવી નંખાતી.

ચોપાટ

ચોખંડી નગરી ચાર દરવાજા,

સોળ રાજા ને સાત સિપાઈ;

તેનો જવાબ, કહો તમે મહારાજા.

ઉત્તર – બાજી, સોગઠાં અને કોડીઓ.

આંખો

ડુંગળી

આટ્લા સરખા ગોરધનદાસ,

લૂગડાં પહેરે પાંચપચાસ.

ઉત્તર -  ડુંગળી

yu bthtu Jtkf fu buk cuW aeòu mtkC¤e Au!

yrlj atJzt

હીરાજડિત દાબડી

આમ જાઉં, તેમ જાઉં, જ્યાં જાઓ ત્યાં સાથે થાઉં.

નાનો થાઉં, મોટો થાઉં, ઉંઘી જાઓ તો સંતાઈ જાઉં.

ઉત્તરઃ 

પડ્છાયો